|
||
|
|
#1 (permalink) |
|
ProFessoR olmak Kolay mı?
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Üyelik tarihi: May 2006
Mesajlar: 11.432
Rep Gücü: 5000
Rep Puanı : 37651
Rep Derecesi :
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() İÇME Ciğerini sarınca sigaranın dumanı, Uyuşturucu içki zehirleyince kanı Yılların değil asırların buhranı, Yeter yeter artık içme Senin canın dalga geçme. Özenme çabuk bulursun o an`ı, Aynıdır sarhoşun ayyaşın yanı, Aah çeksen ne? Yıpratınca canını. Yeter yeter artık içme,Senin canın dalga geçme. 10 yüzyıldan Mayaların tütün içtikleri biliniyor. Maya dilinde "Sikar" kelimesi içmek anlamina geliyor. Sigaranin kelime olarak birçok dildeki karsiligi bu kelimeden türemis. Türkiye'de sigara yapimi, resmi olarak 1864'te 750.000 altin karsiliginda Fransizlara verilen "Memaliki Sahane Dühanlari Müsterekül Menfaa Reji " sirketini kurma imtiyazinin verilmesi ile basladi. 1874'te tütün kiyma imalathanelerinin kurulmasina izin verildi. Bu yabanci sirket 30 Temmuz 1924'e kadar varligini sürdürdü ve bu tarihte kapatildi. 1930 yilinda 1701 sayili kanunla tütün tekeli kuruldu. SİGARA TARİHİ 1492'den önce: Amerika kitasinin yerlileri tedavi ve dini amaçlarla tütün üretimi yapiyorlardi. 1492: Kristof Kolomb Amerika'yi kesfetti. Avrupa'ya döndügünde yaninda bu kitada daha önce hiç görülmemis olan tütün tohumlari ve yapraklari vardi. Kolomb'un mürettebatindan Rodrigo Jerez tütün içerken görüldü ve seytan tarafindan ele geçirildigi iddia edilerek hapis cezasina çarptirildi. 1535: Montreal Adasina ulasan Jacques Cartier oradaki yerli halkin kendisine tütün sunmasindan sonra günlügüne "vücutlarini, agizlari ve burunlari sanki birer bacaymislar gibi tütene kadar, dumanla dolduruyorlar", "biz de onlari taklit ettik, ancak duman biber gibi aciydi ve agzimizi yakti" diye yazmisti. 1556: Fransa ilk defa tütünle tanisti ve Jean Nicot kisa zamanda tütün içmeyi popüler hale getirdi (19. Yüzyil bilim adamlari "nikotin" olarak taninan kimyasal maddeye onun adini verdiler). 1565: yilina gelindiginde, tüm Avrupa'ya yayilan tütün aliskanligi, ünlü Ingiliz aristokrati ve sairi Sir Walter Raleigh'nin tütün içmeye baslamasiyla, Ingiltere'ye de girdi. 1610: Japonya'da tütün üretimi ve içimi yasaklandi. 1612: Amerika'da Virginia'da ilk defa ticari tütün ekimi yapildi ve basariya ulasti. Amerikali tütün ekicisi John Rolfe daha sonra ünlü Kizilderili kizi Pocahontas'la evlendi. On yil içinde, tütün Virginia eyaletinin en önemli ihraç maddesi haline geldi. Tütün ekimi için köle is gücü kullanilmaya baslandi. 1618: Virginia 20.000 libre tütün üretti. 1622: Virginia, bir Kizilderili saldirisinda kolonisinin üçte birini kaybetmesine ragmen 60.000 libre tütün üretti. 1627: Virginia, 500.000 libre tütün üretti. 1629: Virginia tütün üretimini üç katina çikararak 1.500.000 libre tütün üretti. 1634: Maryland kuruldu. Maryland'de de tütün üretimine baslandi. Rus Çari tütün içimini tüm Rusya'da yasakladi. Tütün içerken yakalananlarin ceza olarak burnu kesiliyor, suçun tekrari halinde ölüme mahkum ediliyorlardi. 1660: Tütün üreticisi olan Virginia ve Marland kolonilerinde kölelik basladi. Sayilari azalan beyaz usaklar yerini kölelere birakti. Köle fiyatlari tütün fiyatlarina göre belirlenmeye baslandi. 1676: New France Kolonisinde sokakta tütün içmek ve tütün tasimak yasaklandi. Bir süre için, perakende satista yasaklandi ancak halkin kendileri için tütün yetistirmeye baslamasiyla, Kanada'nin tütün endüstrisi düsüs gösterdi. 1732: Virginia'nin en zengin tütün üreticisi Robert King öldü. Öldügünde 300.000 dönüm arazisi ve 700 kölesi vardi. 1739: Fransa, Kanada'dan tütün ithal etmeye basladi. 1761: Ingiliz doktor John Hill, "Cautions Against the Immodetrate Use of Snuff" (Asiri Enfiye Kullanimina Dikkat) isimli ve tarihte bilinen ilk tütün-kanser arastirmasi olan raporunu yayinladi. 1775: Virginia ve Maryland'in tütün üretimi 100 milyon libreye ulasti. 1800: ABD'nin köle nüfusunun yarisindan fazlasi Virginia ve Maryland'deydi. Bu iki eyaletteki toplam zenci köle sayisi 395.000'di. Puro tüketimi, enfiye tüketimiyle rekabet etmeye basladi. Tütün çigneme ve pipo kullanimi ortaya çikti. 1854: 1856 yilinda sona eren Kirim Savasi basladi. Ingiliz ve Fransiz askerleri Türk tütünüyle tanisip, onu Avrupa'ya götürdüler. 1878: Kanada'nin Ontorio bölgesinin rahibi Albert Sims "The Sin of Tobacco Smoking and Chewing Together With an Effective Cure for These Habbits" (Tütün Içme ve Çigneme Günahi ve Bu Aliskanliklari Birakmak Için Etkili Tedavi) isimli kitabini yayinladi. 1881: ABD'de, John Bonsack ilk sigara yapan makinenin patentini aldi. Böylece ABD, günde 120.000 sigara üretmeye basladi. Bir makine 48 kisinin yaptigi isi yapiyordu. Üretim maliyeti düstü ve güvenli kibritin de icadiyla, sigara tüketimi bir anda patladi. 1889: Saint John Hastanesi sigaranin zararlarini ve girtlak kanserine neden oldugunu anlatan bir kitap yayinladi. 1891: Kanada'nin British Colombia eyaletinde, 15 yasindan küçüklerin tütün içmesi yasaklandi. 1895: Sadece Kanada'da 66 milyon adet sigara satildi. 1903: Kanada, Ingiltere ve Amerika'da sigaranin zararlari ciddi bir sekilde ele alinmaya baslandi, Kanada'da sigaranin yasaklanmasi için meclise kanun tasarisi verildi. 1914: Birinci Dünya Savasinin baslamasiyla, sigarayi yasaklama hareketi sekteye ugradi hatta tüm dünyada, cephedeki askerlere tütün yollama kampanyalari basladi. 1920'ler: Tüm dünyada sigara kullanimi hat safhaya ulasti, bir yilda tüketilen sigara sayisi milyarlari buldu. 1930: Almanya'nin Köln Üniversite'si bilim adamlari sigara ve kanser arasindaki iliskiyi istatistiksel olarak ortaya çikardi. 1934: Ilk mentollü sigara üretildi. 1938: John Hopkins Üniversitesi doktorlarindan Raymond Pearl sigara içenlerin, sigara içmeyenlere oranla daha genç yasta öldüklerini belirtti. 1939: Almanya Polonya'yi isgal etti ve Ikinci Dünya Savasi basladi. Cephedeki askerlere sigara tasinmaya baslandi. Bu sirada Alman bilim adamlari sigara ve kanser arasindaki iliskiyi daha derinlemesine inceleyen yeni bir istatistiksel rapor yayinladi. 1943: Dünya yetiskin nüfusunun yaklasik %60-%80'nin sigara içiyordu. 1944: Amerikan Kanser Dernegi, sigaranin sagliga zararli olabilecegini belirtti. Akciger kanseri ve sigara arasindaki iliskinin henüz kesinlik kazanmadigini ama gene de dikkatli olunmasi gerektigi hakkinda halki uyardi. 1947: Kanadali doktor Norman Delarue akciger kanseri hastalarinin %90'inin sigara tiryakisi oldugunu gösteren bir arastirma yayinladi. ![]() ![]() SİGARA ve SAĞLIK Saatte 200-250 km hızla ve 100 derecenin üzerinde sıcaklıkla dumanı ağız içine çarpan sigara, içerdiği 4000 den fazla zararlı madde ile insan sağlığında ciddi bozulmalara yol açar. Sigara otuza yakın hastalık için ciddi risk faktörüdür. Sigaranın dumanında gaz halinde bulunan CO (karbon monoksit) hücrelerin kandaki oksijeni kullanmasını engelleyerek, tüm organların çalışmasına zarar verir. Sigara dişlerde lekelenmeye, dişlerde daha kolay çürümeye, tad duygusunda bozulmaya yol açar ve diş taşı oluşumunu hızlandırır. Sigara içenlerde ağız içi kanserleri, dişeti kanserleri, dil kanserleri, bademcik kanserleri, sigara içmeyenlere göre 3-33 kat daha fazla görülür. Sigara, solunum yollarını örten hücreleri ve koruyucu siliyer yapıyı bozarak akciğerlerin her türlü zarara açık hale gelmesine yol açar. Kronik akciğer hastalıklarının % 80-90 sorumlusu, sigaradır. Sigara içenlerde kronik bronşit, amfizem gibi hastalıklardan ölüm oranı, sigara içmeyenlere göre 2.5 kat fazladır. Akciğer kanserlerinin % 90'ı sigarayla ilgili olup, sigara içmeyenlere göre riskleri 15-20 kat yüksektir. Sigara içen kişiler, içmeyenlere göre ortalama 8 yıl daha erken ölmektedirler. Sigara damar sertliği gelişmesini olaylaştırır, koroner arter hastalığı gelişiminde ise en önemli risk faktörlerinden biridir. Kalbin oksijen tüketimini arttırır, damarlarda büzülmelere neden olur. Yemek borusu kanserlerinin en önemli risklerinden birisi sigara içimidir. Sigara mide salgısını arttırır, mide ülseri ve mide kanseri gelişmesini ise kolaşlaştırır. İdrar kesesi ve pankreas kanseri sigara içenlerde, içmeyenlere göre 2 kat daha fazla görülür. Böbrek kanserleri ise 5 kat daha fazladır. Sigara erkeklerde ejekülasyon miktarını ve spermlerin hareket yeteneğini azaltır. Cinsiyet hormanlarının da salgılanışını bozarak, cinsel isteğin ve gücün azalmasına yol açar. Sigara içenlerde prostat kanseri de, içmeyenlere göre 2 kat fazla görülür. Sigara kadınlarda ise istenmeyen düşüklere, erken ve düşük kilolu bebek doğumlarına, ölü doğumlara ve erken menapoza yol açar. Ayrıca ses kısıklığına, ses kalınlaşmasına ve cilt damarlarının daralmasına bağlı cilt kurumalarına yol açarak cinsel yaşantıyı olumsuz yönde etkiler. Sigara içen kadınlarda rahim ağzı kanserleri de yaklaşık 20 kat fazla görülür. Doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda sigara içimi de eklenirse, kalp-damar hastalıkları içmeyenlere göre 2 kat fazla görülür. SİGARANIN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR Bağımlılık - Nikotin maddesinin bağımlılık yapıcı özelliği eroine çok benzer. Sırt ve Bel Ağrısı -Sigara içmek, belle ilgili hastalıkların tedavisini engelleyen faktörlerden biridir. Bunun yanında normal insanlarda da zaman zaman şiddetli sırt ve bel ağrılarına yol açabilir. Bunun nedeni, sigara içen kişilerde vücudun, omurilikteki disklere çok zayıf miktarda oksijen göndermesidir. İlaca Karşı Bağışıklık- Sigara içenler belli bir ilacın etkili olması için çok daha büyük dozlarda o ilacı kullanmak zorunda kalır. Kısırlık - Çiftlerden sadece birinin sigara içmesi çocuk olmaması riskini 3 kat artrır. Menopoz - Sigara içen kadınlarda beklenenden 5-10 yıl daha erken menopoz görülür. Bu da kemiklerin erkenden incelmesine ve de erimesine neden olur. Erken Yaşlanma- Düzenli bir şekilde sigara içilmesi, deri yapısını bozar, kırışıklıklara yol açar. Bunun yanında dişler sararır ve de kararır, tırnaklar sağlıksızlaşır. İyileşme Zorluğu - Sigara içenlerin yaraları çok daha zor kapanır. Bunun yanında ameliyat sonrası yaralarının iyileşmeme olasılıkları vardır. Diş Kaybı - Sigara içmek diş kayıplarında önemli bir faktördür. Prostat Kanseri - Sigara içmek prostat kanserinin %40'ından sorumludur. Göğüs Kanseri - Sigara içen kadınlar içmeyenlere göre %75 daha fazla göğüs kanserine yakalanma riski taşır. Rahim Kanseri - Sigara içen kadınlar içmeyenlere göre 4 kat daha fazla rahim kanserine yakalanma riski taşır. Boğaz Kanseri - Boğaz kanseri vakalarının %80'ine sigara yol açar. Mide Kanseri - Sigara içenlerin mide veya bağırsak kanserine yakalanma riski içmeyenlere göre 2 kat daha fazladır. Karaciğer Kanseri - Karaciğer kanseri vakalarının % 80'i sigara yüzünden olur. Gırtlak Kanseri - Günde 25 tane sigara içiyorsanız 30 kat daha fazla gırtlak kanserine yakalanma riski taşırsınız. Bu da ilk başlarda konuşma zorluğu ilerleyen safhalarda tamamen konuşamamaya sebebiyet verir. Amfizrem - Bu hastalığın yol açtığı ölümlerin %85'i sigara yüzünden olur. (Akciğerlerdeki alveoller zamanla esnekliğini kaybeder. İlerleyen safhalarda, yoğun bir biçimde solunum zorluğu olur ve hasta solunum makinasına bağlanmak zorunda kalır.) Ağız Kanseri - Ağız kanseri vakalarının tamamına sigara yol açar. Yemek Borusu Kanseri - Bu kanserden ölenlerin hemen hemen hepsi sigara içtikleri için ölmüşlerdir. Çocukluk Solunum Problemleri - Annesi ya da babası sigara içen çocuklar 6 kat daha fazla solunum yolu hastalıklarıyla karşılaşma riski taşır. (Soğuk algınlığı, kulak iltihapları, bronşit, bademcik problemleri, astım ve de zatüre ki bazen ölüme bile yol açar) Kulak Enfeksiyonları -Sigara içenlerin çocuklarının orta kulak enfeksiyonuna yakalanma riskleri vardır. Erken Doğum ve Bebeğin Hafif Doğması - Günde sadece 5 tane sigara içen hamile bir kadının erken doğum yapması ya da oldukça küçük ve de sağlıksız bir bebek doğurma riski inanılmaz boyutlardadır. Şeker Hastalığı - Sigara içmek, vücudun insülün salgılama yeteneğini zamanla yok eder. Bu da şeker hastalığına yol açar. Kalp Hastalıkları - Sigara içenlerin kalp krizine yakalanma riski içmeyenlere göre 4 kat daha fazladır. Kangren - Akciğerler verimsizleştiği için, vücuda çok az oksijen yayılır. İnsan vücudu, bu çok az miktardaki oksijeni iç organlara dağıtmak zorunda kalır. Bundan dolayı, kalbe en uzak kısımlar olan parmak uçlarından itibaren hücreler süratle zincirleme olarak ölür. Çoğu zaman kollar ya da bacaklar kesilebilir. SİGARA İŞ KAYBINA YOL AÇIYOR Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Celal Karlıkaya, sigara tiryakisinin daha çok kazalara yol açtığını belirterek, "Sigara tiryakisi, içmeyene oranla iki kat daha fazla iş kazasına uğruyor" dedi. Doç. Dr. Karlıkaya, dumansız bir ortamın herşeyden önce çalışanların sağlığı için gerekli olduğunu söyledi. Aktif sigara içiminin kalp hastalığı, akciğer kanseri ve akciğer problemlerine yol açtığının kanıtlandığını bildiren Doç. Dr. Karlıkaya, birçok insan için pasif sigaranın, yani başkasının dumanının da ciddi sağlık tehdidi oluşturduğunu kaydetti. Sigara içenlerin daha sık kazalara yol açtığını ifade eden Doç. Dr. Karlıkaya, şunları kaydetti: "Sigara tiryakisi, içmeyene oranla iki kat daha fazla iş kazasına uğruyor. Sigara dumanındaki maddeler, dikkat azalması, ellerin meşguliyeti ve gözlerin irritasyonu nedeniyle performans azalmasına yol açarak, kazaya zemin hazırlar. Sigara içenler, yaklaşık yüzde 50 daha fazla trafik kazasına uğrarlar. Bu farklılıkları, yaş, sürücülük tecrübesi, eğitim seviyesi de etkilemektedir." Sigara içenlerde uyuşturucu ve alkol kullanımının da sigara içmeyenlerden daha fazla olduğunu bildiren Doç. Dr. Karlıkaya, alkol ve uyuşturucu faktörleri düzeltildiğinde bile sigara içenlerde kazaların daha fazla olduğunu kaydetti. Sigara içenlerin içmeyenlere oranla daha fazla devamsızlık yaptıklarını ifade eden Doç. Dr. Celal Karlıkaya, kanser, bronşit, amfizem, inme ve kalp krizleri gibi önemli hastalıklar yanında öksürük, soğuk algınlığı ve gribin, sigara içenlerde daha sık olduğunu bildirdi. ABD ordusunda yapılan bir araştırmada da sigara içen erkeklerde yüzde 60 daha fazla işgücü kaybı saptandığını belirten Doç. Dr. Karlıkaya, işgücü kaybının sigara içen erkeklerde yüzde 14,1, kadınlarda ise yüzde 3 olarak belirlendiğini kaydetti. İsveç'te yapılan bir araştırmanın da sigara içenlerin yüzde 30 daha fazla devamsızlık yaptıklarının ortaya çıktığını bildiren Doç. Dr. Karlıkaya, sigarayı bırakanların, iş devamsızlığının azaldığını söyledi. Hastalığın yanında çalışma saatlerinde sigara içme molası nedeniyle üretim kaybı yaşandığına işaret eden Doç. Dr. Karlıkaya, günde 6 dakikalık 5 sigara içiminin bağımlı kişinin 30 dakikalık iş kaybına yol açtığını bildirdi. ![]() SİGARADA KAÇ ZEHİR VAR? Sigarada bulunan zehirlerden bazıları:Polonyum - 210 (kanserojen), Radon (radyasyon), Metanol (füze yakıtı), Toluen (tiner), Kadmiyum (akü metali), Bütan (tüpgaz), DDT (böcek öldürücü), Hidrojen Siyanür (gaz odaları zehiri ), Aseton (oje sökücü), Naftalin (güve kovucu), Hidrojen Siyanür (gaz odaları zehiri), Arsenik (fare zehiri), Amonyak (tuvalet temizleyicisi) , Karbon (eksoz Monoksit gazı), Nikotin ve 3.885 toksik madde. Bu maddelerin solunması akciğerlerde Katran (asfalt) oluşumuna neden oluyor. SİGARANIN ZARARLARI
Sigaranın içinde ortalama 44 adet zehirli madde vardır. Bunlar kanserojen maddelerdir ve en tehlikelileri arsenik, benzin, kadmiyum, hidrojen siyanid, toluene, amonyak ve propilen glikoldur. Örneğin; siyanid kesinlikle öldürücü bir zehirdir. SİGARA İÇMENİN VÜCUDA ETKİLERİ Artık herkes sigaranın ne kadar ne kadar zararlı olduğunu biliyor. Tütünün kanserojen olduğunu duymayan, bilmeyen kalmadı. Ancak, sigaranın zararları bununla bitmiyor, her türlü kalp ve akciğer hastalığına yol açıyor, damar tıkanıklığı felce kadar götürebiliyor. İlk nefes ... ve sonrası Sigara içtiğiniz anda, vücudunuz etkilenmeye başlar. Nabzınız yükselir, daha hızlı nefes alıp vermeye başlarsınız. Kan dolaşımınız yavaşlar. Sigara içinde yaklaşık 3.700 zehirli madde barındıran bir karışımdır. Bunların büyük bir bölümü kanserojendir. En zararları da karbon monoksit, hidrojen siyanid ve amonyaktır ve bu zehirli kimyasal maddeler, bir nefes sigarayla kan dolaşımınıza karışır. Bunun sonucunda, astım, ciğer yangısı, göğüs ağrıları başlar. Daha sık nezle, grip ve soğuk algınlığı geçirmeye başlarsınız. Her on üç saniyede bir kişi, sigaraya bağlı bir hastalıktan hayatını kaybetmektedir. Her yıl dünyada 2.500.000 milyon kişi sigara yüzünden hayatını kaybetmektedir. Bu ölümlerin başlıca sebebi akciğer kanseridir, ikinci önemli sebep kalp hastalıkları ve diğer kanser türleridir. İnsan vücudunda, hiçbir bölüm yoktur ki; sigarada bulunan kimyasal maddelerden etkilenmesin. Bu bölümde, vücudunuzda kısa bir tur yapacağız ve vücudunuzun ne halde olduğunu size göstereceğiz: Baş ve Yüz Bir sigara bağımlısı olarak, ağız kanserine yakalanma riskiniz çok yüksek. Ayrıca tütün duman diş eti hastalıklarına yol açar, diş çürümesine ve nefesinizin kötü kokmasına sebep olur. Bunların yanı sıra sigara bağımlılarında kronik baş ağrılarında rastlanır. Beyne giden oksijende azalma olur bu da beyin damarlarının daralmasında neden olur. Bu durum kişiyi felce kadar götürür. Akciğer ve Bronşlar Soluk borunuzdan ve bronşlarınızdan geçen duman göğsünüze iner. Sigara dumanındaki hidrojen siyanid, bronşlarınızın çeperini yakar ve kronik öksürük ortaya çıkar. Bronşlar zayıfladıkça, bu bölgede pek çok hastalık oluşur. Akciğer salgılarında azalma olur ve bu da kronik öksürüklere yol açar. Sigara içenler, içmeyenlere on kat daha fazla akciğer kanseri olma riski taşırlar. Kalp Sigaranın kalbe verdiği zararlar tek kelimeyle yıkıcıdır. Nikotin kan basıncını yükseltir ve kanın daha çabuk pıhtılaşmasına sebep olur. Sigarada bulunan karbon monoksitin kandaki oksijeni yok etmesiyle damarlarda kolesterol depolanır ve bu da kalp krizi riskini arttırır. Bunun yanı sıra, kan dolaşımı bozukluklarına bağlı olarak, felç, parmaklarda kangren ve iktidarsızlık, sigara içenlerde çok sıklıkla görülen hastalıklardır. Organlar Sigaranın sindirim sistemine pek çok kötü etkisi bulunmaktadır. Sigara tüketimine bağlı olarak, midede asit salgılanması artar, mide yanmaları ve ülser başlar. Sigara bağımlılarında pankreas kanseri çok sıklıkla ortaya çıkar, büyük ölçüde ölümle sonuçlanır. Sigaranın ihtiva ettiği kanserojen maddeler, idrarla dışarı atılır ancak bu maddelerin vücuttaki varlığı mesane kanserine yol açar. Sigara yüzünden oluşan yüksek kan basıncı ise böbreklere büyük zarar verir. Sonuçlar Sigaranın sağlık üzerindeki kötü etkileri araştırmalarla kanıtlanmıştır. Bu araştırmalar göre, sigara tiryakisi erkeklerin %40'ı henüz emeklilik yaşına gelmeden hayatını kaybetmektedir. Bu oran sigara kullanmayanlarda %18'dir. Sigara kullanan kadınlarda ise rahim kanseri riski çoğalmaktadır, hamile kadınların sigara içmesi ise sakat ve ölü doğumlarla sonuçlanmaktadır. Tüm bunlara rağmen, sigarayı bıraktığınız anda vücut kendi kendini tamir etmeye başlar. On yıl içinde vücut hiç sigara içmemiş gibi olur. Ancak, sigarayı bırakmak için kanser ya da kalp hastası olmayı beklerseniz, vücudunuzun kendini tamir etmesi için pek fazla vakti olamayacaktır. BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ ? Sigara içen ve yaşamları boyunca da içmeye devam eden gençlerin yarısı tütün nedeni ile öleceklerdir. Sigara içen annelerin doğacak çocukları da zarar görür. Düşük, düşük doğum ağırlığı, hamilelik komplikasyonları, bebeklik ve çocukluk dönemleri sağlık sorunları riski vardır. Sigara tüm kanser türlerinin %30'nun, akciğer kanserlerinin ise %80-90 nedenidir. Erkeklerde en sık ölüm nedeni olan kanser türü akciğer kanseridir. Kadınlarda en sık neden meme kanseri iken son yıllarda kadınlarda da akciğer kanseri en sık ölüm nedeni haline gelmiştir. Sigara içenlerin, içmeyenlere göre kalp krizinden ölme olasılığı iki kat, ani kalp durması riski üç kat daha fazladır. Pipo ve sigara içenlerde, içmeyenlere göre ağız ve yemek borusu kanserleri beş kat daha fazladır. Sigara, ses kaybına ve ölümünüze yol açan gırtlak kanserinin başlıca nedenidir. Sigara içenler içmeyenlere göre; zatürre, soğuk algınlığı, bronşit, sinüzit gibi hastalıklara daha kolay yakalanır ve daha zor iyileşirler. Hatta sigara içenlerle çalışan veya yaşayan ama kendisi sigara içmeyen kişilerde bile bu göze çarpar. Çocuklarda bu durum daha belirgindir. Sigara ve Kalbiniz Sigara dumanıyla birlikte vücuda binlerce zehirli madde (nikotin, arsenik, amonyak, siyanür, benzopiren vs.) girer. Bu tehlike karşısında vücut adrenalin salgılar. Adrenalin, vücudumuzun bir tehlike karşısında doğal olarak salgıladığı bir "kaç veya savaş" hormonudur. Adrenalin salgılanması sonucunda damarlar büzüşür. Bunun nedeni bir yaralanma durumunda kan kaybının mümkün olduğunca az olmasıdır. Damarların büzülmesine ek olarak, tütün dumanındaki karbonmonoksit kanı kıvamlaştırır. Kalp, kıvamlaşan kanı büzüşen damarlar içinden vücudun en uzak noktalarına göndermek için vargücüyle çalışır. Sigaradan ilk nefesin çekilmesiyle birlikte kalbin atışı dakikada yaklaşık 20 atış hızlanır. Normalden hızlı çalışan kalbin daha fazla oksijene ihtiyacı vardır, oysa sigara dumanıyla birlikte vücuda giren karbonmonoksit kandaki oksijeni kovar, dolayısıyla Akciğer kanseri Sigaranın akciğer kanserine sebep olduğu biliniyor. Sigaranın akciğer kanserine nasıl sebep olduğunun ilk kanıtı sonunda bulundu. İnsan vücudundaki her hücrenin çekirdeğinde bulunan p53 geni "genomun gardiyanı" olarak bilinir. Genom, genetik bilgilerin, yani DNA'nın teknik adıdır. Her gün, hücrelerimizin bir çoğundaki DNA kendisini kopyalar ve her gün bu kopyalama işlemi sırasında bazı hatalar meydana gelir. Bu hataların yarattığı yeni hücreler kanserleşme potansiyeli taşır. p53 geninin ana görevlerinden biri, hücredeki bu değişiklikleri ve hataları temizlemektir. Dolayısıyla, görevini gereği gibi yerine getirmeyen bir p53 geni bir hücreyi, sonuçta da insan vücudunu kanser tehlikesiyle karşı karşıya bırakır. Tüm kanserlerin en az yarısında p53 geninin hasarlı olduğu tespit edilmiştir p53 geni, sigara içen ve akciğer kanserine yakalananların yaklaşık %60'ında çok özgül bir biçimde hasar görmektedir. Sigara dumanının bazı bileşenleri DNA'yla kimyasal olarak tepkimeye girer. Bu hasar gören DNA onarılmazsa, hasarlı DNA hücre bölünmesi sırasında kopyalanırken bu hatalar sistemin bir parçası haline gelir. Bu şekilde, normal gelişim denetimine yanıt vermeyen bir farklılaşmış hücre popülasyonu gelişebilir ve en sonunda kansere dönüşebilir. California ve Texas'lı bilimadamları, 1996 yılında, sigara dumanında yüksek konsantrasyonlarda bulunan bir kanserojen olan "benzopiren" maddesinin p53 genine doğrudan hasar verdiğini kanıtlamak suretiyle, sigara ile akciğer kanseri arasındaki direkt genetik bağlantıyı kurmuş oldular. Bu bilimadamları sigara dumanının kendine özgü işaretini p53 geninde bıraktığını gösterdiler. Sigaranın p53 genine hasar verdiği ve bunun akciğer kanserine sebep olduğu hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde kesin. Kaynak: Science 1996; 274:430-432/Cancer Research 1994; 54:4855-4878; British Journal of Cancer 1994; 69:409-416). Eğer bir bebek istiyorsanız ya da hamileyseniz, sigarayı bırakmak için daha önemli bir sebep olamaz. Doğacak bebeğin sağlığı sizin için her şeyden önemli olmalıdır. Şu gerçekleri asla unutmayın: Sigara ve Bebeğin Kilosu Hamileyseniz ve sigara içiyorsanız, henüz doğmamış bebeğinize de sigara içiriyorsunuz demektir! Sigara içen annelerin bebekleri, içmeyen annelerin bebeklerine göre daha zayıf doğmaktadır. Eğer, hamilelik sırasinda çok sigara içerseniz (bir paketten fazla), bebeğinizin kilosu daha da düşük olacaktir. Daha da kötüsü, nikotin bebeğinizin gelişimi için çok gerekli olan oksijeni yok edecektir. Bebeğin gelişimi tehlikeye girecektir. Sigara içen bir annenin zayıf ama önemli bir sağlık problemi olmayan bir bebek dünyaya getirdiğini düşünelim. Doğumdan sonra, bebek kilo alacaktır ama yedi yaşına geldiğinde, yaşıtlarından çok daha zayıf, daha kısa boylu olacaktır. Zekasının düşük olma ihtimali de çok yüksektir. Okula başladığı zaman, sigara içmeyen annelerin çocukları daha çabuk okuma-yazma söküp daha başarılı olurken, bu zavallı çocuk annesinin sigara içmesi yüzünden her konuda yaşıtlarından daha geri kalacaktır. Sigara ve Bebek Ölümleri Istatistiklere göre, sigara içen annelerin düşük yapma ve ölü doğum yapma oranı içmeyenlere göre %50 daha fazladır. Ayrıca, sigara içenlerin bebekleri 21/2 oranında aniden ölüm riski taşır. Eğer hamile olmadan önce sigarayı bırakırsanız, tüm bu riskler dört ay içinde yok olacaktır. Sigara ve Sağlığınız Anne olmak çok zor bir iştir. Çok sorumluluk gerektirir. Her anlamda sağlığınız iyi olması gereklidir. Sigara içen insanlar, içmeyenlerden daha çok hastalanır, hemen hemen hepsinde ciddi sağlık sorunları çıkar ortaya. Dünyada, her yıl akciğer kanserinden ölen sigara tiryakisi kadın sayısı 30.000'dir. Sigarayı hemen bırakırsanız, çocuklarınızla geçireceginiz yılları arttırmış olacaksınız unutmayın. Sigara ve Aile Sağlığı Sigara dumanı, pasif içiciler için de en az aktif içiciler kadar zararlıdır. Bu durum, çocuklar için daha da endişe vericidir. Onların bünyesi daha zayıftır ve henüz gelişme çağında oldukları için, oksijene, temiz havaya olan ihtiyaçları yetişkinlerden daha fazladır. Lütfen, çocuklarınızın yanında sigara içmeyin. Onları kendi ellerinizle zehirlemeyin. Sigarayı Birakarak Kazanacaklarınız Siz sigarayı bırakınca, bebeğinizin kazanacaklari sizin için yeterli değil mi? Onun sağlıklı doğmasi, sağlıklı büyümesi anne-baba için büyük bir hazinedir. Evinizde sigara tüketimi sona erdikten sonra, çok kısa bir süre içinde hem siz hem de tüm aileniz daha temiz ve sağlıklı bir ortamda yaşamaya başlayacaksınız. Kısa sürede, hiç sigara içmeyenler gibi sağlığınıza kavuşacaksınız. Sigara bırakmak çok kolay değildir, ama asla imkansız da değildir. Kendinize bırakmak için bir tarih ve bir yol belirleyin, ama asla bıraktım demeyin, sadece ara verdim, içmiyorum gibi davranın. Aileniz için yapabileceğiniz daha iyi bir şey olamaz. Kronik Obstruktif (Tıkayıcı) Akciğer Hastalığı Kronik Obstüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) ilerleyici ve tam olarak geri dönüşümü olmayan bir akciğer hastalığıdır. Hastalarda başlıca yakınmalar öksürük, balgam ve eforla nefes darlığıdır. Bu hastalıkta havayolları daralır, solunum güçleşir. KOAH için en önemli risk faktörü sigaradır. Pipo, puro ve birçok ülkede yaygın olan tütün tüketiminin diğer yolları da risk faktörüdür. Yalnızca sigaranın aktif içimi değil pasif maruziyet de solunumsal yakınmalara ve KOAH gelişimine katkıda bulunur. Diğer nedenleri; iş yeri ortamındaki tozlar ve kimyasal maddeler ve iyi havalanmayan evlerde yemek pişirme ve ısınma amacıyla kullanılan bitkisel ve hayvansal yakıtın yol açtığı (sac, tandır, kuzine gibi) iç ortam hava kirliliğidir. Erken çocukluk döneminde geçirilen solunum hastalıkları akciğer fonksiyonlarında azalmaya neden olarak erişkin dönemde solunumsal yakınmalarda artmaya yol açabilirler. Risk faktörü öyküsü olan kişilerde ve öksürük, balgam, eforla nefes darlığı olan hastalarda KOAH tanısı düşünülmeli ve tanı solunum fonksiyon testleriyle doğrulanmalıdır. Bu testler, hem tanıda hem de hastalığın şiddetinin belirlenmesi ve seyrinin takibinde kullanılmaktadır. KOAH dünyada en önemli dördüncü ölüm nedeni olarak tahmin edilmektedir (koroner arter hastalığı, serebrovasküler hastalık, akut solunum yolu enfeksiyonundan sonra ve HIV/AIDS ile dördüncülüğü paylaşmakta). Dünya Sağlık Örgütü tahminlerine göre 2000 yılında KOAH nedeniyle dünyada 2.74 milyon kişi ölmüştür. Türkiye'de yaklaşık 3 milyon KOAH'lı hasta bulunduğu ve KOAH'ın 5. ölüm nedeni olduğu tahmin edilmektedir. Hastalık kamuoyu ve sağlık çalışanları tarafından fazla bilinmiyor olması hastaların çok azının teşhis edilmesine ve teşhis edilenlerin de çok azının uygun tedavi almasına neden olmaktadır. Tedavisinde sadece sürekli ilaç tedavisi yeterli değildir. Hastalığın değerlendirilmesi ve izlenmesi, risk faktörlerinin azaltılması, ve yakınmalarda kısa süreli kötüleşme ile karakterize akut alevlenmelerin tedavisi en az durağan (stabil) KOAH tedavisi kadar önemlidir. Sigara içiminin bırakılması, KOAH gelişme riskini azaltan ve hastalığın ilerlemesini durduran tek ve en etkili girişimdir. Durağan KOAH tedavisi, yakınmalar için havayolunu genişleten ilaçların kullanımını ve her yıl grip aşısı yapılmasını içerir. Haftanın çoğu günlerinde öksürüyor, balgam çıkarıyor ya da nefes darlığı çekiyorsanız, 40 yaşından büyükseniz, sigara içiyor ya da uzun yıllar içtiyseniz ve bunlardan en az üçüne sahipseniz sizde de KOAH olabilir. KOAH'ın erken tanısı ile, akciğerlerinizdeki harabiyetin ilerlemesini durduracak önlemleri alabilmek için mutlaka ilgili uzman bir hekime başvurmanız gerekmektedir.
__________________
Gönlünü Gün Edeni Sevmez Sevda İster Hep onu üzeni ![]() Konulara Yorum Attığınız İçin Şimdiden Teşekkürler =)
|
|
|
|
|
|
#2 (permalink) |
|
ProFessoR olmak Kolay mı?
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Üyelik tarihi: May 2006
Mesajlar: 11.432
Rep Gücü: 5000
Rep Puanı : 37651
Rep Derecesi :
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Sigara endüstrisi
Yıllık sigara üretiminden her birimize yaklaşık bin paket düşüyor. Bu da toplam altı trilyon paket sigara yapıyor! Bu rakam, sektörün para hacminin ne kadar büyük olduğuna dair bir fikir veriyor. Kısacası, sigara satışı, sektöre yaklaşık 200 milyar dolarlık (yaklaşık 1 Katrilyon 500 Trilyon Türk Lirası) bir gelir sağlıyor ve tabii parayı paylaşan dev sigara şirketleri, her yıl biraz daha devleşiyor. Dünyanın en büyük sigara şirketleri ve bunların pazar payı şöyle: Şirket Adı Ülke Pazar Payı (%) Çin Milli Tütün Fabrikası Çin 31 Philip Morris ABD 17 BAT İngiltere-ABD 13 RJR Reynolds ABD 6 Rothmas International ABD 4 Ancak, bu ekonomik faaliyet dünyanın zenginleşmesine hiç de katkı sağlamıyor. 1993 yılında, Dünya Bankası sigaradan kaynaklanan hastalıkların maddi bedellerini, bu hastalıklar yüzünden oluşan iş kaybını, sigara tiryakilerinin kaybettiği iş gücünü, yangın kayıplarını ve sigaraya harcanın parayı hesaplayarak, tüm bunların dünya ekonomisine yılda net 200 milyar dolar kaybettirdiğini ortaya çıkardı. Ne yazık ki, bu kaybın yarısı gelişmekte olan ülkeleri kapsıyor. Dünyada en çok sigara tüketen ülke, erkek nüfusunun %60'ının, kadınların ise %8'inin sigara içtiği Çin'dir. Bu ülkede toplam 385 milyon sigara tiryakisi yaşamaktadır. Buna bağlı olarak her yıl 750.000 kişi sigaranın yol açtığı hastalıklardan hayatını kaybetmektedir. Dünyada her yıl 4 milyon insan sigaradan hayatını kaybetmektedir. Eğer, gerekli önlemler alınmazsa bu sayı, önümüzdeki 20 yılda 10 milyona ulaşacaktır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) dünyada en büyük sağlık sorunun sigara olduğunu ilan etmiştir. Türkiye'de ise her yıl 100.000 insanımızı erken yaşlarda sigaraya kurban vermekteyiz; eğer önlem alınmazsa önümüzdeki 20 yılda bu sayı 250.000'e çıkacaktır. Her yıl 100 bin kişi ne anlama geliyor? Her gün 1 uçak düşüyor ve 300 kişi ölüyor Her yıl yüz bin nüfuslu bir şehrimize bir atom bombası atılıyor Her gün içi dolu 6 otobüs uçuruma yuvarlanıyor kimse sağ kalmıyor Brown & Williamson Sigara Firmasının avukatı Addison Yeaman'ın, sigara şekerleri üreten bir fabrikaya yazdığı 1946 tarihli mektuptan. "Bizim işimizin temel hedefi lise öğrencileridir." Lorilard Raporu. "Araştırmalara göre, gençler sigara markası seçimlerini daha çocukluklarında, beş yaşından itibaren beliriliyorlar... Genç sigara kullanıcılarının bağımlılığı hakkındaki araştırmalar, onların ilk başta bağımlı olmayacaklarını düşündüklerini, ancak pişman olduklarında ise çoktan bağımlı olduklarını gösteriyor." . Brown &Wilkinson Araştırma Raporu."Ergenlik çağındaki çocukların tatlı sevdikleri bilinen bir gerçektir. Bu durumda sigaralara bal konulması düşünülebilir.". 1975 RJ Reynolds Raporu. "Camel büyümesini garantiye almak için, yeniliklere açık olan ve geleceğin sigara işini temsil eden, 14-24 yaş grubunu hedeflemelidir. R. J. Reynolds'un 1977-1986 Pazarlama Hedefleri Raporu: "Araştırmalar, 14-18 yaş grubunun giderek artan bir oranda sigara içtiğini göstermektedir. RJ Reynolds bu pazarı iyi değerlendirmeli ve bu gruba yönelik yeni bir ürün piyasaya sürmelidir, böylece endüstrideki payımız uzun bir süre büyüyecektir." Imperial Tobacco Şirketinin Raporu 18 Ekim 1977: "Ergenlik çağındaki çocuklar, özgürlüklerini bir sembolle ortaya koyma eğilimindedirler, sigara yetişkinlikle özdeşleştiği için ve yetişkinler sigarayı çocuklara yasakladığı için, en önemli semboldür." . "Sigaraya yeni başlayanların bugün hissettikleri, endüstrinin geleceği için bir göstergedir, araştırmanın bu bölümüne çok dikkat edilmesi gereklidir. Proje 16 sigara alışkanlığının oluşumuyla ilgili her şeyi öğrenmeyi hedeflemektedir. Lise öğrencilerinin sigara için bugün düşündükleri gelecekteki tütün kullanımları için bir öngörüdür." . "Özellikle 12-13 yaş grubunun bu konu hakkındaki görüşlerine önem verilmelidir." "Ergenlik çağındakilere yönelik reklamlar yapılmalıdır, bu reklamlar yapaylıktan uzak ve dürüstçe yapılmalıdır." Philip Morris'in Richmond'daki Pazarlama Müdürü Robert B. Seligman'a Araştırmacı Myron E. Johnston tarafından yollanan rapor, 1981: "Bugün 13-19 yaş arasında olanlar, yarın için potansiyel ve sürekli müşteri olacaklardır ve sigara tiryakilerinin çok büyük bir yüzdesi bu yaşlarda sigaraya başlamaktadırlar. Kırmızı Marlboro'nun başarısı büyük ölçüde bu yaş grubundaki müşterilerine bağlıdır. Kırmızı Marlboro büyüme çabası içinde olan çocukların büyüklük göstergesi haline gelmiştir. 13-19 yaş grubunun sigara içeme alışkanlığı Philip Morris için çok önemlidir." "Artık 13-19 yaş arası sigara kullanıcılarına eskisi kadar güvenmemeliyiz. Çünkü, bu gruptaki büyük pazarımız, okullardaki sigara kullanımının azalmasıyla pay kaybetmekte." SİGARA REKLAMLARI ve TAKTİKLERİReklamlar Promosyonlar Sigara Markaları İle Aynı Adı Taşıyan Etkinlikler Sigara Markaları İle Aynı Adı Taşıyan Ürünler SİGARA TÜKETİMİNİ KÖRÜKLEYEN REKLAMLAR 1- Satış noktalarında yapılan ihlaller: a) Market, büfe vs yerlerde sigara markasının yazısı kaldırılarak, o sigaranı alameti kullanılmak sureti ile reklam yapmaktadırlar. Marlboro Sigarası, beyaz üzerine kırmızı "M" harfine benzeyen "top roof" adını verdikleri, kırmızı alametini kullanmakta. Parliament Sigarası, degrade gece mavisi üzerine kendi markasının alametini kullanmakta. Camel Sigarası ise Sarı kum tepesi üzerine lacivert zemin ve markanın alameti olan sarı deve konulmaktadır. b) Vitrin camlarını çerçeveleyen ve cama yapıştırılan kuşaklar. Marlboro Sigarası kırmızı Beyaz şerit şeritler. Camel Sigarası, sarı lacivert şeritler ile reklamlarını yapmaktadırlar. c) Dükkan içlerine veya dışlarına Marlboro Sigarası'nın alametlerinden biri olan Kovboy resimlerini koymaktadır. ( Son zamanlarda satış mağazalarında bu reklam panolarına rastlanmaktadır.) Camel Sigarası ise macera adamı şeklinde olan resimleri kullanmaktadır. d) Sigara üreticilerinin alameti olan çeşitli çıkartmaları vitrinlere yapıştırmak sureti ile reklamlarını yapmaktalar. e) Vitrine sigara paket veya kutuları konmak sureti ile reklam yapılmakta. f) Sigara üreticilerinin kendi alametleri ile düzenledikleri satış tezgahları ile reklam yapmaktadırlar. g) Plastik sigara poşetleri dağıtılmaktadır. Bu poşetler de yasak kapsamındadır. Bu sayılan şekillerde yasayı çiğnenmesi hususunda sigara üreticilerinin bayileri yanıltıcı şekilde bilgilendirmekte oldukları görülmüştür. Bu bir nevi yasayı çiğnemeyi teşvik etmektir. Yapılan incelemede sigara üreticilerinin taşeronları vasıtasıyla bütün bu reklam harcamalarını karşılayıp, ayrıca bayilere aylık olarak bedelsiz, sigara kartonları vermekte oldukları anlaşılmıştır. Satış yerlerindeki bu gibi yasa ihlallerini oluşturan her türlü iç dış reklam panoları, vitrinlerdeki şerit, bant vs. reklam çıkartmaları, belediye zabıtasınca kaldırılacaktır. Direnme olduğu takdirde kolluk kuvvetlerinden destek istenecektir. Ayrıca yasal para cezalarının tahsil edilmesi için; ilgili satış yerinin sorumlusu hakkında cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulacaktır. 2- Gazete ve dergilerde, çeşitli yayınlarda şu ana kategoride reklam yapılmaktadır a) Doğrudan sigaranın tanıtımı. (daha çok büyük marketlerin alışveriş dergilerinde) b) Sigara fiyatlarının duyurulması şeklinde gazetelere verilen ilanlar. c) Sigara markası ile anılan bir kültür ya da spor aktivitesinin tanıtımı şeklinde.(Camel Trophy, Marlboro Adventure, Parliament Cinema Club) d) Sigara markası ile anılan bir ticari mal veya hizmetin tanıtımı şeklinde. ( Marlboro Classic, Marlboro Travel, Camel Trophy Watchs, Camel Trophy Bags, Camel Trophy Boots ) e) Puro tanıtım reklamları ve reklam denilecek şekilde yapılan haberler. Gazete ve dergiler vasıtası ile yapılan bu tür ihlallerin basın savcılığı aracılığı ile takip edilmesi husunun Valilik Makamınca Cumhuriyet savcılığına bildirilmesine karar verilmiştir. 3- Televizyon kanalları ile yapılan ihlaller: a) "Camel Trophy" adı verilen "CAMEL" marka sigarayı tanıtmak için üretici firmanın sponso ettiği macera yarışmasının reklam spotunun yayınlanması. b) Sigara firmalarının desteklediği ve sigara markasını kullanıldığı yarışma ve aktiviteler başta haberler olmak üzere çeşitli programlarda yayınlanmaktadır. Sigara üreticileri tarafından, bu programların yayınlanması için televizyon kanallarına çeşitli adlar altında doğrudan veya program yapımcılarına ödemeler yapılmaktadır. Bu ödemelerde de aracı olarak çeşitli ajanslar kullanılmaktadır. c) "Parliament Sinema Kulübü" adı verilen "Parliament" marka sigarayı tanıtmak için üretici firmanın sponso ettiği faaliyet de yasanın aynı kapsamına girmesine rağmen söz konusu reklam spotu bir yılı aşkın süredir yayınlanmaktadır. d) Mallboro marka sigaralarının sponso ettiği otomobil yarışlarının televizyonlardan gösterilmesi şeklinde. Radyo ve televizyonlar vasıtası ile yapılan bu tür ihlallerin RTÜK tarafından takip edilmesi husunun Valilik Makamınca ilgili kurula bildirilmesine karar verilmiştir. PROMOSYON ve TEŞVİKLER Sigara firması veya ajansına bağlı elemanlar, çeşitli yerleri dolaşıp, anket yapıp bedelsiz sigara dağıtmaktadır. b) Sigara dağıtıcıları çeşitli askeri birliklere gitmek sureti ile bütün askerlere bedava sigara dağıtmaktadır. c) Bayilere aylık olarak bedelsiz olarak verilen sigara kartonları da yasaktır. d) Üzerlerinde sigara adı ve arması olan çeşitli giysiler, kül tablaları benzeri eşyalar eşantiyon olarak bayilere, basın mensuplarına dağıtılmaktadır. e) Son zamanlarda başka bir tütün ürünü olan "puro" üreticileri de bu yasakları delmeye başlamışlardır. Çeşitli şekillerde hediye ve eşantiyon olarak puro dağıtmaktadırlar f) Özellikle otomobil yarışmalarında pist kenarlarına sigara reklam panoları koymaktadırlar. g) Sigara firmaları doğrudan sigara reklamı yada kendi markaları ile özdeş aktivitelerin tanıtımını dağıttıkları afiş, takvim, broşür vs ile reklam yapmaktadırlar. h) Sigara firmalarının çeşitli açık hava mekanlarına, brandadan, büyük şemsiyeler dağıttıkları görülmektedir. Marlborro sigarasının renkleri ile kırmızı beyaz, Camel sigarasının renkleri ile sarı lacivert, şemsiyelerde reklam ve promosyon kapsamına girmektedir. i) Posta yolu ile sigara reklamı içeren broşürler dağıtılmaktadır. SİGARA PAZARI Son Durak Eğitim Sigara ve Para Kadın Tiryakiler Dünya Savaşıyor Sonraki Durak: Gelişmekte olan Ülkeler Dünyanın gelişmiş ülkeleri başta Kanada ve ABD olmak üzere sigaraya karşı ciddi bir mücadele başlattılar. Avrupa ülkelerinde de başlayan anti-sigara kampanyalarıyla, çok uluslu sigara şirketleri ciddi bir pazar kaybıyla karşılaştı ve buna bağlı olarak satışlarını gelişmekte olan ülkelere yönlendirdiler. Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) verdiği rakamlara göre dünyada her on üç saniyede bir kişi sigara yüzünden hayatını kaybediyor ve bu rakama ölmeden önce yıllarca acı çeken insanlar dahil değil. Dört katrilyon Türk Lirasından fazla bir hacme sahip olan tütün endüstrisi dünyanın en büyük endüstrilerinden biri olmayı sürdürüyor. ABD, Kanada ya da Avrupa Birliği gibi yerlerde devlet, bu dev endüstriyi kırmış durumda ve her geçen gün sigarayı bırakanların sayısı artmakta. Bu ülkelerde, sigara reklamları yasaklanmış durumda ve aleyhlerine açılan yüksek tazminatlı davalar, sigara üreticilerini yıldırmaya devam ediyor. Tüm bu sebepler, tütün şirketlerini gelişmekte olan ülkelere yöneltiyor. Çünkü bu ülkelerde ki kanunlar yetersiz ve olan kanunlar da gelişmiş ülkelerde uygulandığı gibi uygulanmıyor. Ne yazık ki, bu ülkelerde sigara reklamlarına karşı hiçbir kanun yok varsa bile yeteri kadar zorlayıcı değil ve sigara firmalar yeni tiryaki bulmakta hiç zorlanmıyor. Asya kıtasının nüfusu tüm dünya nüfusunun %60'ını oluşturuyor ve tütün endüstrisini yeni tüketici arayışında kendine çekiyor. Batılı sigara markaları uyguladıkları kampanyalarla pek çok yeni Asyalı tiryaki yaratıyorlar. Özendirmeye dayalı bu reklamlarla tüm potansiyel tiryakilere ulaşmayı planlıyorlar. Yüksek fiyattan satılan Amerikan sigaralarını fakir insanlar alamasa bile, onlardan içmeyi hedefliyorlar. Az gelişmiş ülkelerde Amerikan sigarası içmek sanki bir ayrıcalıkmış gibi reklam kampanyaları yürütülüyor. İnsanlar bu sigaraları istemeye başlıyor. Asya'da pek çok kafe, bar ya da benzeri yerler sigara firmaları tarafından dekore ediliyor, özendirici posterler asılıyor, gençler "Marlboro Man" olmaya heveslendiriliyor. İnsanları sigaraya alıştırmak için bedava sigara bile dağıtılıyor. Philip Morris firması, Asya'da özellikle de Vietnam'da izlediği bu tanıtım kampanyasını reddediyor, kesinlikle gençleri ve çocukları hedef almadığını iddia ediyor. Ancak, Vietnam'da düzenlediği etkinlikler durumun hiç de böyle olmadığını gösteriyor. Örneğin, 1998 yılında yaptığı yılbaşı eğlencesinde, Philip Morris küçücük çocukları Marlboro renklerinde yapılmış kovboy elbiseleri giydirerek, Marlboro atlarına bindirerek, genç çocuklara bedava birer sigara dağıttı. İnsanları Eğitmek için Çok Çaba Harcanmalı Ne yazık ki, insanları sigara konusunda uyarmak ya da onlara sigaranın zararlarını anlatarak, sigara tüketimini engellemek için çalışan devletler ya da sivil örgütler çok çetin bir mücadeleyle karşı karşıya kalıyorlar. Bu konuda cehalet ve gaflet, yazılı uyarıları yetersiz kılıyor. Çoğu az gelişmiş ülkede insanlar fakirlik sınırının bile altında yaşıyor. Bu insanların çoğunun televizyonu yok, hatta radyosu bile yok. Örneğin, Uzakdoğu ülkelerinde yaşayan pek çok etnik grup var ve bunlar birbirlerinden farklı diller konuşuyor. Gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerdeki doktorların da büyük bir kısmının sigara içiyor olması, sigara karşıtı çalışmaların inandırıcılığını azaltıyor. Politikacılar, sanatçılar ya da doktorlar gibi topluma örnek olan kişilerin sigara içmesi ne yazık ki, insanlara çok kötü örnek oluyor. Üstelik bu ülkelerde, pahalı sigara içmek, bir statü ya da güç sembolü haline geliyor ve politikacılar özellikle sigara içiyor. Sigara ve Para Sigara konusunda en önemli rolü tabii ki para oynuyor. Tütün çok uluslu firmaların yanı sıra, devletler için de önemli bir vergi kaynağı. Az gelişmiş ülkelerde sigaradan alınan vergi, gelişmiş ülkelerinden daha fazla. Bu ülkelerdeki insanlar için sigara tüketiminin sonuçları da bir o kadar kötü. İngiliz Sağlık Bakanlığı'nın yaptığı açıklamaya göre; 1974-1994 arasında Birinci Dünya Ülkelerinde sigara tüketimi %10 azalırken, Az gelişmiş ülkelerde sigara tüketimi %67 artış gösterdi, 2030 yılı itibarıyla sigara kullanımına bağlı ölümler %600 kat artacak, yani bu sayı şu an 1 milyondan, yedi milyona çıkacak. Bir Başka Pazar, Kadın Tiryakiler: Tütün endüstrisi için bir diğer cezp edici pazarı kadınlar oluşturuyor. Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) raporuna göre günümüzde az gelişmiş ülkelerde yaşayan kadınların sadece %7'si sigara içiyor. Örneğin, Çin'de erkek nüfusun 1/3'ü sigara içerken, kadın nüfusunun yalnızca %1'i sigara kullanmaktadır. Ancak, endüstri kadınları ele geçirmek için, özellikle kadınlara yönelik sigara markaları üretmektedir. Çin'deki Yurin (Güzel Kadın) isimli sigara bunlara bir örnektir. Bunun yanı sıra, Philip Morris firması Hong Kong'da kadınlar arasında Virginia Slims markasını yaygınlaştırmak için kampanyalar yapmaktadır. Tütün firmaları için, gelişmekte olan dünya fazlasıyla kârlı görünmektedir. Ancak, sürekli önlem alan ve sigara karşıtı kanunlar çıkaran Birinci Dünya ülkelerinde giderek kârları azalmaktadır. Dünya Savaşıyor 1999 yılı, Mayıs ayında Cenevre'de, 50 ülke tarafından imzalanan "Tütün Kontrolü Taslak Anlaşması", Dünya Sağlık Örgütünün tütün kullanımını engelleme girişimlerine destek veren ilk uluslar arası anlaşma olmuştur. Bu taslak anlaşma, tütün reklamlarının, promosyonlarının yanı sıra tütün üretimi, kaçakçılığı, vergisi ve yan ürünleri gibi konularla ilgili maddelerden oluşmaktadır. Bu taslağın, uluslar arası bir anlaşmaya dönüşmesi ve böylece tütün kullanımına bağlı ölümlerin ve sağlık problemlerinin azaltılması umut edilmektedir. WHO'nun yanı sıra bu anlaşmanın yapılması için çalışan diğer organizasyonlar şunlardır: Kanser Birliği, Uluslararası Gelişim Araştırma Merkezi, Uluslararası Tütün ve Sağlık Ajansı, Uluslararası Verem ve Akciğer Hastalıkları Birliği ve Uluslararası Tüketici Birlikleri Örgütü. Gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkeler de sigarayla mücadele etmeyi öğreniyorlar. Latin Amerika ülkeleri buna güzel bir örnek. Venezüella, Nikaragua, Guatemala, Brezilya, Peru ve Ekvator bu konuda birlik yaparak, önlem almaya başladılar. Sigarayı Bırakmak Sigara alışkanlığından vazgeçmek zor; ancak imkansız değildir. İş işten geçmeden sigara bırakılırsa vücut kendini yenileme imkanı bulabilir. Son sigara içildikten sonra 12 saat içinde vücut kendini iyileştirmeye başlar. Vücuttaki nikotin ve karbonmonoksit miktarı hızla azalmaya başlar, birkaç gün içinde vücutta belirgin rahatlama olur. Sigarayı bıraktıktan 5 yıl sonra kalp krizi riski içmeyenlerle aynı düzeye iner. 10 yıl sonra akciğer kanserinden ölüm riski %50 oranında azalır. Sigara bağımlılığının 2 yönü vardır. Fiziksel ve psikolojik bağımlılık. - Fiziksel bağımlılığı yapan sigaradaki nikotindir. Psikolojik bağımlılık ise kişiye göre değişir. Kendine güvensiz, sorunlardan kaçan kişiler psikolojik bağımlılığa daha eğilimlidir. Nikotin bağımlılığı oluşmuş kişilerde, sigarayı bıraktıktan sonraki ilk 3 gün en zor dönemdir. Bu dönemde huzursuzluk, sinirlilik, konsantrasyon güçlüğü ortaya çıkabilir. Bu dönemde aktif olmak, kafeinden uzak durmak, sigarayı akla getirecek ortamlarda bulunmamak, sakız çiğnemek, kuruyemiş yemek, bu dönemi kolay atlatmaya yardımcı olabilir. Ancak bu bant ve sakızların yanlış kullanımı tehlikeli olabileceğinden mutlaka doktor gözetiminde kullanılmalıdır. - Psikolojik bağımlılığı belirgin olan kişilerde ise psikiyatrist gözetiminde ve gerekirse anti-depresan türü ilaçlardan yardım alınmalıdır. Sigarayı bırakma sonrasındaki sıkıntıların geçici olduğunu ve daha sağlıklı bir yaşama başlangıç olduğunu unutmayın. Sigarayı bırakmakla nefes almanız rahatlayacak, egzersiz kapasiteniz artacak, koku ve tat duyularınız düzelecek, öksürüğünüz yavaş yavaş azalmaya başlayacaktır. Sigaranın kokusundan, bütçenize getirdiği yükten ve bağımlılıktan kurtulacaksınız.' Daha verimli, üretken, sağlıklı ve sigarasız bir yaşam dileğiyle... Dünya Sağlık Örgütü (WHO) dünyada en büyük sağlık sorunun sigara olduğunu ilan etmiştir. Dünyada her yıl 4 milyon insan sigaradan hayatını kaybediyor. Eğer, gerekli önlemler alınmazsa bu sayı, önümüzdeki 20 yılda 10 milyona çıkacak. TÜRKİYE'DE SİGARA TÜKETİMİ 1990-1995 YILLARI İki yabancı markalı sigara fabrikası faaliyete geçti. Açılışında bütün devlet erkanı oradaydı. Bütün "billboard"lar, gazeteler, dergiler, satış noktaları neredeyse her yer sigara reklamı ile donatıldı. Bine varan araç, on bini aşan personelle dağıtım ağı kuruldu. Tüketimi körüklemek için bedava sigaralar dağıtıldı.Başta bayiler olmak üzere her yere promosyonlar yağdırıldı. Tıp fakültesi mezuniyet balosunu Marlboro düzenledi. Üniversitelerin özel günlerinin değişmez sponsoru sigara idi. "Camel Trophy" - "Marlboro Adventure" gibi organizasyonlar sürekli gündemde tutuldu. Bir çok gazeteci- televizyoncu tanıtım için başta Amerika olmak üzere seyahatlere götürüldü. Çıkarılmak istenen kanun veto edildi, sonra gündeme bile alınmayıp, bir dönem görüşülemeden kabul oldu. Patlama Yapan Sigara Tüketimi 1993 yılında yıllık tüketim 4.7 milyar paket / 22 Trilyon TL 1994 yılında yıllık tüketim 5.4 milyar paket / 61 Trilyon TL 1995 yılında yıllık tüketim 5.7 milyar paket / 95 Trilyon TL 2004 yılında günde 17 milyon doları sigaraya harcadık. Sosyal Sonuçlar 5 yılda (11-19 yaş arası) 5 milyon genç sigaraya başladı. Sigara içme yaşı 11'lere indi. Sigara, son derece prestij kazandı, bilinç altlarına yerleşti. Sigara içmek doğal bir davranış oldu. Hiçbir kapalı yerde, sigara içen hiçbir kimseyi uyaramazdınız. Savaşılması imkansız görünen sosyal ve ekonomik bir dev imajı oluşturuldu. Türkiye'de Sigaradan Ölümler Peki sigaradan daha öncelikli sorun var mı? Bir toplumsal sorunu neye göre sıralamalıyız. Şüphesiz ölçümüz insan hayatı ve sağlığına verdiği zarar ölçü olarak alındığında: Hiçbir şey, sigara kadar ülkemizde insanlarımıza zarar vermemektedir. Ölçümüz insan hayatıdır.Her yıl ülkemizde 100.000 insanımızı erken yaşlarda sigaraya kurban vermekteyiz eğer önlem alınmazsa önümüzdeki 20 yılda bu sayı 250.000'e çıkacak.Her yıl ülkemizde 100 bin kişinin ölmesi karşısında kılı kıpırdamayanlar var. Her yıl 100 bin kişi ne anlama geliyor?Her gün 1 uçak düşüyor ve 300 kişi ölüyor. Her yıl yüz bin nüfuslu bir şehrimize bir atom bombası atılıyor Her gün içi dolu 6 otobüs uçuruma yuvarlanıyor kimse sağ kalmıyor. Ülkemizde en çok ölüme sebep veren diğer toplumsal sorunlarla karşılaştıracak olursak, sigarayı daha iyi tanıyabiliriz. Ülkemizde sonucu ölüm olan toplumsal belli başlı diğer sorunlarla karşılaştırılacak olunursa : Bilinen terör yılda 2-3 bin insanımızın Trafik terörü yılda 6-7 bin insanımızın Sigara terörü yılda 100 bin insanımızın hayatına mal olmaktadır. Sigaranın yol açtığı ölümler; trafik, terör, iş kazaları vb. tüm ölümlerin toplamından beş kat daha fazladır. PASİF İÇİCİLİK PASİF İÇİCİLİK, AKTİF ZARAR GÖRME Sigara dumanının zararları saymakla bitmez ve sadece sigara içenler için değil içmeyenler için de çok zararlıdır. Sigara, puro ya da pipo içen bir kişinin yanında duran kişi hem yanan tütününün hem de sigara içen kişinin dışarı verdiği dumanı solur ve oldukça büyük bir zarar görür. Her yıl binlerce pasif içici, sigara dumanın verdiği zararlardan dolayı hastalanarak, hayatını kaybetmektedir. Zehirli Duman Pasif içiciler, sigara içen kişilerin yanında durarak 3.700 çeşit kimyasal gazdan zarar görmektedirler. Bunların büyük bir kısmı zehirlidir, geriye kalan kısmı da kanserojen benzopyrene ve formaldehyde gazlarıdır. Sigara dumanına ne kadar çok maruz kalırsanız, kalp krizi geçirme ve akciğer kanseri olma riskiniz o oranda artar. Risk Altındaki Bebekler ve Çocuklar Ne yazık ki, çocuklar için risk çok daha ciddidir. Çünkü, akciğerleri henüz gelişmektedir ve onlar yetişkinlerden daha fazla ve hızlı nefes alıp veririler. Sigara dumanına maruz bırakılarak, pasif içici durumuna düşürülen çocuklarda, kulak ve boğaz enfeksiyonları, bronşit ve zatürree sıklıkla görülen hastalıklardır. BAĞIMLILIĞINIZI GÖZDEN GEÇİRİN Sigara Tiryakilerinin En Çok Duyduğu Cümleler Ve Sorular Ve Verdikleri Cevaplar: Hiç sigara içip de aşağıdaki soruları ya da uyarıları duymayan var mıdır? “Eğer sigarayı bırakırsan daha iyi tat alırsın” Belki olabilir. Ama ben gene de tat alabiliyorum. Ayrıca lokantalarda her tabaktan sonra sigara içenlere bakılırsa tek tat alabilen ben değilim. “Sabah kalkar kalkmaz sigara içme” İyi de niye? En güzel sigara ilk sigaradır. İçmezsem uyanamıyorum. “Sigara çok pahalı, parayı ona vereceğine biriktirsene” Hayatta bir bu zevkim var? Başka ne yapıyorum ki? Bana zevk veren bir şeye niye para harcamayacakmışım? “Sigara sağlığın için çok zararlı” Ben o kadar uzun zamandır içmiyorum ki, risk yaşlanınca çıkar ortaya. Ayrıca sağlığa zararlı bir sürü şey var. Hayat nasıl olsa bitecek. “Çok kötü bir alışkanlık” Sigara içmeyen birine öyle geliyor olabilir. Ama bana göre çok güzel bir alışkanlık. “Çok fazla sigara içiyorsun” Ne var yani? Bir sürü aşırı yemek yiyen, çok fazla alkol alan ya da çok konuşan insan var. Ben onlara bir şey diyor muyum? Bunları okuduktan sonra, mutlaka yüzünüzde bir gülümseme oluşmuştur. Hepsi de çok iyi bildiğiniz ve sıklıkla karşılaştığınız cümleler hatta duymaktan en nefret ettiğiniz cümleler. Hepsine artık düşünmeden cevap veriyorsunuz, bir kulağınızdan giriyor ötekinden çıkıyor. Biz size başka şeyler soracağız: Gece yarısı sigaranız bitip hiç açık bakkal aradınız mı? Bunu yaparken kendinize hiç kızdınız mı? Sigaranız bitince, kül tablasından sönük bir izmarit alıp tekrar yaktınız mı? Tadı nasıldı? Kaç kere daha günün yarısı geçmeden ikinci paketi açtığınızı fark ettiniz? Sigarayı bırakırsanız, hani o sigara içemediğiniz zamanlarda geçirdiğiniz korkunç krizleri özleyecek misiniz? Sigara için harcadığınız ve zaman zaman alt alta yazıp topladığınızda gördüğünüz rakam sizi rahatsız etti mi? Sigara filtresi yandığında çıkan kokuyu hiç duydunuz mu? Bırakınca özleyecek misiniz? Hiç araba kullanırken, sigaranızın közü üstünüze ya da uzanamadığınız bir yere düştü mü? Bir taraftan araba kullanırken, diğer taraftan onu aramak ne zevkliydi değil mi? Sonra onu bulunca, koru parmaklarınızda hissetmek... Ama gene de sigarayı dudaklarınızdan ayırmamak... Hiç artık hafif sigara içeyim diyip de, bu da ne hafifmiş diyip, filtreyi kırdınız mı? Dudağınıza yapışan bir sigarayı çektiğinizde, kalkan derinin verdiği acıyı tattınız mı? Gece iki paket sigara içip, sabah uyandığınızda ağzınızda nasıl bir tat hissettiniz? Diş macununun tadını alamadığınız hiç oldu mu? İki kat merdiven çıkıp, kalbinizin atışlarını duydunuz mu? Ciğerleriniz sızladı mı? Gülerken öksürük krizi geçirdiniz mi? Temiz havada nefes alamadığınızı hissettiniz mi? Bu yaşadıklarınıza ne güzeldi diyebiliyor musunuz? Peki sigarayı bırakırsanız, “ah ne hoş hatıralar keşke geri dönsem diye düşünecek misiniz?” KENDİNİZİ KANDIRMAYIN! Sigarayı bırakmaya karar verirken, şunları göz önüne alın: Hayatınız boyunca pek çok problemle karşılaştınız ve bunları kendi iradenizle çözdünüz. Her gün pek çok şeye göğüs geriyorsunuz ve başarıyorsunuz. Kendi kararlarınızı kendiniz veriyorsunuz, amaçlarınızı kendiniz belirliyorsunuz. Sigaraya da kendiniz başladınız, unuttunuz mu? Sizin zayıf karakterli bir insan değilsiniz. Eğer öyle olsaydı, geçmişteki pek çok olaya dayanamazdınız. Sigarayı da işte böyle bırakabilirsiniz. Hayatınız boyunca pek çok insana yardım ettiniz, destek oldunuz. Arkadaşlarınız hep size güvendi. Siz sorumluluk sahibi bir insansınız. Sigara içmek yada içememek tamamen sizin kendi seçiminiz. Eğer gerçekten istemiyorsanız, başaramazsınız. İlk seferde başaramadınız diyelim, ne olacak, bir daha denersiniz. Belki çok sigara içtiğiniz bir gecenin ardından sabah hasta kalktınız ve bir daha sigara içmemeye karar verdiniz. Ama öğlene doğru kendinizi iyi hissedip yeniden başladınız. Akşam yemeğine kadarsa bir paket sigara içtiniz ve sabah verdiğiniz kararı tamamen unuttunuz. Kendi kendinize asla bırakamayacağınızı söylüyorsunuz. Kesinlikle dürüst davranmıyorsunuz, çünkü yapabileceğinizi biliyorsunuz. UNUTMAYIN! YAPABİLİRSİNİZ! SİGARAYI BIRAKIN SİGARAYI BIRAKMANIN YİRMİ KOLAY YOLU Kendinize inanın ve güvenin. Sigarayı bırakabileceğinize inanın. Hayatınızda daha önce başardığınız zor işleri düşünün. Sigarayı da bırakabileceğiniz düşünün. Bu listeyi okuduktan sonra, önerileri kendinize uyarlayın ve sigarayı bırakmak için kendi planınızı yapın. Sigarayı bırakma sebeplerinizi ve bırakmakla kazanacaklarınızı yazın: Örnek: daha uzun yaşamak, kendinizi daha iyi hissetmek, para biriktirmek, daha iyi kokmak. Sigara içen herkes bunun zararlarını bilir ve bırakmak ister, siz bunu yazılı hale getirin ve her gün okuyun. Ailenizden ve arkadaşlarınızdan sigarayı bırakma kararınızı desteklemelerini isteyin. Size yardımcı olmalarını ama kesinlikle sizi suçlamamaları gerektiğini söyleyin. Sigarayı bıraktığınız ilk günlerde zorlanacağınızı ve size anlayış göstermelerini rica edin. Sigarayı bırakmak için bir gün belirleyin. Bugünün yeni hayatınız için bir başlangıç olduğunu düşünün. Sigarayı bırakmak için bir doktora danışabilirsiniz ve onun yardım ve önerileriniz alabilirisiniz. Kendinize bir egzersiz programı belirleyin. Spor yaparken sigara içmek aklına gelmeyecektir, üstelik sigara verimli egzersiz yapmanızı engelleyecektir. Spor yapmak stresinizi azaltacak ve sigaranın vücudunuz yıllarca yaptığı zararı tamir etmesine yardımcı olacaktır. Haftada 3-4 kere, 30-40 dakika spor yapın. Hergün 3-5 dakika nefes egzersizi yapın. Gözlerinizi kapatın. Burnunuzdan derin nefes alın, nefesinizi birkaç saniye tutun ve çok yavaş bir şekilde ağzınızdan verin. Nefes egzersizini yaparken, her seferinde daha temiz ve daha rahat nefes aldığınızı göreceksiniz. Birisi size sigara ikram ederse reddedin, kullanmıyorum diyin. Bu sizin kendinize olan güveninizi artıracaktır. Sigarayı tamamen bırakacağınız güne yaklaştıkça, sigara miktarını azaltın. Her gün kaç adet sigara içeceğinizi planlayın, bu rakamı her gün bir tane azaltın. Her gün başka bir marka sigara alın, bir önceki günden kalan paketi çöpe atın. Sigara paketinizi bir başkasına verin, böylece her sigara içmek istediğinizden ondan istemek zorunda kalacaksınız. Pek çok sigara tiryakisi, sigarayı yavaş yavaş bırakamayacağını ancak bir seferde bırakabileceğini düşünür. Hangi metodun size daha uygun olduğuna karar verin. Sigarayı bırakmayan isteyen bir arkadaşınız daha varsa bunu yapmak daha kolay olacaktır. Birbirinizi teşvik edici konuşmalar yapın. Dişlerinizi temizletin ve her zaman temiz tutun. Sigarayı bıraktıktan sonra kendinize bir ödül verin. Çok fazla su için. Su her anlamda vücudunuz için faydalıdır. Ne yazık ki, pek çok kişi yeterince su içmez. Vücudunuzdan nikotinin ve diğer zararlı kimyasal maddelerin atılmasına yardımcı olacaktır. Sigaranın verdiği zararları düzeltecektir. Ayrıca, yemek yeme isteğinizi de azaltacaktır. Sigarayı en çok ne zaman istediğinizi düşünün, canınız sıkkın olduğunda, yemekten sonra, işten eve gelince, içki içerken vb. Sigara içmek yerine hoşunuza giden başka bir şey yapın. Elinizdeki ve ağzınızdaki boşluk hissini gidermek için bir şey bulun, örneğin: su için, sakız çiğneyin, leblebi yiyin vb. Sigarayı bırakma konusunda düşüncelerinizi yazın. Bunu her gün okuyun. Yanınızda sizin için çok önemli birisinin resmini taşıyın, bir kağıda sigarayı bırakacağıma söz veriyorum diye yazın, canınız her sigara istediğinde bu resme ve nota bakın. Canınız sigara istediğinde, bir sigara yakmak yerine hislerinizi bir günlüğe yazın. Bu günlüğü her zaman yanınızda taşıyın. Başarılar! KİLO ALMADAN SİGARAYI BIRAKMANIN YOLLARI Pek çok sigara tiryakisi, bu çirkin alışkanlığı bırakmamalarının sebebinin kilo alma korkusu olduğunu söylerler. Kilo almayı, sigara içmekten daha tehlikeli bulurlar! Bu kesinlikle yanlış bir düşüncedir. Günde bir paket sigaranın sağlığınız için taşıdığı riski eğer normal kilonuzdan en az 65 kilo daha fazla olursanız taşırsınız. Birdenbire 65 kilo almak da mümkün değildir. Genellikle sigarayı bırakanlar ilk başta birkaç kilo alırlar. Amerika’da yapılan bir araştırmaya göre, sigarayı bırakan erkeklerin %61’i, kadınların ise %51’i sigarayı bıraktıktan sonra bir-iki kilo almaktadır. Ancak sigarayı bırakanların %23’ü de kilo vermektedir. Sigara içenler kilo almaz çünkü sigara bazı gıdalardaki faydalı maddelerin vücutta kullanılmasını engeller. Sigarayı bırakınca kilo almanın sebebi bu gıdalardan daha fazla faydalanılmasıdır. Nikotin, metabolizmayı da etkiler ve tiryaki daha çabuk kalori yakar. Sigarayı bıraktıktan sonra kilo almamak için şunları yapabilirsiniz: Unutun. En iyi yaklaşım, kilo alma ihtimalini göz ardı ederek, sigarayı bırakmaktır. Belki de en fazla bir-iki kilo alırsınız ya da hiç kilo almazsınız! Egzersiz yapın. Hem sigarayı bırakmak hem de hayat tarzınızda değişiklik yapmak zordur. Gene de sigarayı bırakmadan önce spora başlamak ve bıraktığınız dönemde buna devam etmek çok faydalı olacaktır. Spor yapmak, hem kilo almanızı engelleyecektir hem de sigarayı unutmanıza yardımcı olacaktır. Deneyin, göreceksiniz. Şeker tüketiminizi azaltın. Çok sıkı bir rejim uygulamanıza gerek yok. Çok sıkı bir rejim yaparak kendinizi zorlamak yerine sadece yeme miktarınız azaltın ama her şeyi yiyin. Şekerli şeylerden uzak durun ve yediğiniz meyve miktarını arttırın. Kan şekeri miktarınız düzelecektir ve canınız daha az şeker isteyecektir. Yeme alışkanlığınızı değiştirin. Daha küçük porsiyonlarda yemek yiyin. (örneğin, daha küçük tabaklar kullanın) Daha yavaş yemek yiyin, sofrada yemeğini en son bitiren siz olun. Her lokmadan sonra çatalınızı bırakın. Daha büyük bir su bardağı kullanın, her lokmadan sonra bir yudum su için. Tatlı yerine meyve yiyin. Yemeğinizi bitirir bitirmez sofradan kalkın. Yemekten sonra bir şey yapın (sigara içmeyin!). Yürüyüş yapabilirsiniz, dişlerinizi fırçalayabilirsiniz, bulaşık yıkayabilirsiniz vb. Yemek aralarında çiğ sebze yiyin (havuç, salatalık, lahana vb.) Daha erken yatmaya özen gösterin Abur cubur yemeyin. Hareket edin. Araba kullanmak yerine yürümeyi tercih edin. Sabahları koşun. Ev temizliği yapın vb. SİGARAYI SEVDİĞİNİZ HALDE BIRAKABİLİRSİNİZ Sigaranın bazı yönlerini seviyor olabilirsiniz. Hatta bazı insanlar ne yazık ki, sigarayı gerçekten seviyorlar. Sigaranın kendilerini rahatlattığını ve daha güvende hissettirdiğini düşünüyorlar. Peki, sigarayı severek bırakmanız mümkün mü? Bunun için her şeyden önce gerçekten bırakmayı istemeniz gerekli. Eğer sigarayı seviyorsanız ve sigarayı bırakmayı düşünmüyorsanız yada istemiyorsanız, bu bölümün devamını okumanıza gerek yok. Ama eğer gerçekten sigarayı seviyor ve bırakmak için ne yapmanız gerektiğini bilmiyorsanız, başarmak için gerekli olan en temel şeye sahipsiniz demektir. İSTEK! Sigarayı severken onu bırakmak istemek mümkündür. Yapmayı sevdiğiniz ama zararlı olduğu için yapmadığınız şeyleri düşünün. Örneğin; hızlı araba kullanmayı seviyor olabilirsiniz ama tehlikeli olduğunu biliyorsunuz ve yapmıyorsunuz. Sigara içmeyi seviyorsunuz ama sizin için çok tehlikeli olduğunu biliyorsunuz. SİGARAYI BIRAKMA İSTEĞİNİZİ GELİŞTİRİN“Sigarayı o kadar seviyorum ki, bırakma isteği duyamıyorum” diyebilirsiniz. Ama bunu yapmanın bazı kolay yolları var: Sigaranın size sağladığı yararları bir liste haline getirin. Aklınıza gelen tüm faydalarını yazın. Sigarayı bırakmazsanız karşılaşacağınız ve şu ana kadar sigara bağımlılığınız yüzünden başınıza gelen kötü şeylerin bir listesini yapın. Sigara bırakmak istemenizi sağlayan sebepleri bir liste haline getirin. En başa “Daha uzun yaşamak için” diye yazın. Diğer sebepler ise, “çocuklarıma iyi örnek olabilmek için”, “para biriktirmek için” vb. olabilir. Herkesin hayatında bir değişiklik yaparken kuvvetli bir motivasyona ihtiyacı vardır. Eğer sigarayı neden bırakmak istediğinizi, kesinleştirirseniz, başarmanız daha kolay olacaktır. *Yaptığınız bu üç listeyi her gün okuyun. Bu listeler motivasyonunuzu güçlendirecektir. Bir doktordan randevu alın ve size sigaranın sağlınıza yaptığı tüm yıkıcı etkileri ayrıntılı bir şekilde anlatmasını isteyin. Eğer mümkünse, sigara içen bir kişinin ciğerlerinin resmine bakın. Ayrıca, doktorunuzdan size, sigarayı bırakarak kazanacağınız şeyleri anlatmasını da isteyin. Bunları bir doktordan duymak üstünüzde çok etkili olacaktır. Unutmayın, doktorlar kendilerini insan vücudunu tanımaya, onu korumaya ve olası hastalıkları iyileştirmeye adamış kişilerdir. Sigara alışkanlığının tüm gerçeklerini en iyi onlar bilir! “FAYDALARI” DEĞERLENDİRİN Daha önce yazmış olduğunuz, sigaranın faydaları listenize bir bakın. Çok tarafsız bir şekilde listenizi yeniden gözden geçirin. Listedeki her madde, sizin için geçerli mi diye tek tek düşünün. Eğer listenizde “rahatlamak için içiyorum” maddesi varsa, kendi kendinize sormanız gereken en önemli soru “sigara içmeyenler, rahatlamak için ne yapıyorlar?” olmalıdır. Eğer “can sıkıntısından içiyorum” diyorsanız ve sigara geçici olarak sizi oyalıyorsa, bu kötü alışkanlık için bir sürü para harcayacağınıza, kendinize daha faydalı bir hobi geliştirebilirsiniz. Şimdi listenizi yeniden, sigara içmeyen bir kişi gözüyle değerlendirin. Sigara içmeyen biri, listeniz hakkında ne yorum yapardı? Sigara içmeyen bir kişi, sigarasız bir dünyayla ilgili ne düşünürdü? Siz de onunla aynı şeyleri düşünüyor musunuz? Burada unutmamanız gereken nokta şudur: SİGARANIN SİZE SAĞLADIĞI ŞEYLER GEÇİCİDİR-Rahatlama, can sıkıntısı dağıtma, nikotin isteğini yok etme vb. UZUN VADEDE İSE SİGARA SİZE HER ANLAMDA ZARARLIDIR! SİGARANIN YERİNE YENİ BİR ŞEY BULUN Sigaranın size sağladığı yararları değerlendirdikten sonra, sigaranızın yerini alacak başka bir şey bulmanız gerekmektedir. Öncelikle, sigaranın size sağladığını düşündüğünüz yararlarının, hain yalanlardan başka bir şey olamadığını iyice anlayın. Şöyle ki; siz yıllarca sigara içerken, vücudunuz da sizin sigara içmenize alışıyor ve kendi fonksiyonlarını onun varlığına göre düzenliyor. Hem fiziksel hem de kimyasal olarak, vücudunuz sigaranın etkisi altına giriyor. Siz de, sigara içerek bir takım faydalar elde ettiğinizi zannediyorsunuz. Öyle ki, sizi rahatlatan tek şeyin sigara olduğu aldatmacasına inanıyor hatta onun sinirlerinize iyi geldiğini düşünüyorsunuz. Oysa, düşünün kendi kendinizi, sigara olmadan rahatlatmayalı ne kadar zaman oldu? Sigara içmeyen bir kişi nasıl rahatlıyor? Sizin için, sigara içmek, bacağınız sağlam olduğu halde, koltuk değneği kullanmak gibi olmuş. O halde, şimdi sigaranın faydaları isimli listenizi alın, her faydanın yanına, sigara içmek yerine yapabileceğiniz başka bir şey yazın. Örneğin; “sigara içmek uyumama yardımcı oluyor” diye yazdıysanız, bunun yanına “düzenli egzersiz yapabilirim” diye yazabilirsiniz. Spor yapmak, vücudunuza pek çok açıdan faydalıdır, uykuyu düzenlemek de bunlardan birisidir. Eğer “sigara içmek, sabah uyanmamda yardımcı oluyor” diye yazdıysanız, bunun karşılığı olarak, en sevdiğiniz, size neşe ve enerji veren müziği dinleyebilirsiniz. Bu noktada yaratıcı olmanız ve yapmaktan hoşlandığınız (sigar içmek dışında) şeyleri hatırlamanız gerekiyor. Kendinizi, zevkleriniz, hayatınızı yeniden keşfedin, bu bir süre sonra hoşunuza gidecek, hiç şüpheniz olmasın. SEVGİNİZİ TİKSİNTİYE DÖNÜŞTÜRÜN Eğer sigarayı hâlâ seviyorsanız, onu kötülemeye ve kendinizi ondan soğutmaya başlayın. En sevmediğiniz marka sigarayı için. Bitmiş bir sigarayı, bir kase su içine atın ve koklayın, ıslak sigara ne kadar tiksindirici kokuyor öyle değil mi? Bu size vücudunuzun ne halde olduğu hakkında bir fikir verecektir. Sigara içerken, aynada kendinize bakın. Ne kötü görünüyor değil mi? Dünyadaki hiçbir canlı, en ilkel yaratık bile, durup dururken içine duman çekmez. Siz niye yapıyorsunuz? Ellerinize ve dişleriniz bakın, ne kadar kirli ve bakımsız görünüyorlar, öyle değil mi? Dişlerinize bakan bir kişi, sizinle ilgili hiç de iyi şeyler düşünmeyecektir. Kendi kokunuzu hissedin. Ne kadar kötü kokuyorsunuz! Böyle kokmaya devam edecek misiniz? Sigara fabrikalarına yılda en az ne kadar para ödüyorsunuz? Siz sağlığınızı kaybederken, onlar zengin oluyor. Hiç düşündünüz mü? Arabanızda, evinizde iğrenç kokuyor. Ne kadar havalandırsanız da fayda etmiyor. Sigara içmeyenlerin yanında sigara yaktığınız zaman, sizden nefret ediyorlar. Hiç kimse sizin yüzünüzden rahatsız olmak zorunda değil, hele de çocuklar. ARTIK ANLADINIZ! ŞİMDİ KARAR VERİN VE BAŞLAYIN Bunları okuyup harekete geçme ya da geçmeme kararı tamamen size ait. Hayatta ne yazık ki, hiçbir şey mucizevi bir şekilde olmuyor. Sigarayı bırakmak için kendi mucizenizi yaratmak elinizde. BAŞLAYIN! VAZGEÇMEYİN! BAŞARIN!
__________________
Gönlünü Gün Edeni Sevmez Sevda İster Hep onu üzeni ![]() Konulara Yorum Attığınız İçin Şimdiden Teşekkürler =)
|
|
|
|